Trong ngành cơ khí chế tạo, không phải mọi sản phẩm đều được tạo ra bằng cắt gọt như tiện hay phay.
👉 Một nhóm công nghệ cực kỳ quan trọng là gia công biến dạng – trong đó cán kim loại đóng vai trò nền tảng.
Đây là phương pháp được sử dụng rộng rãi để sản xuất thép tấm, ống thép, nhôm và nhiều vật liệu công nghiệp khác.
Cán Kim Loại Là Gì? Quy Trình, Máy Cán Và Ứng Dụng - Blog Yêu Cơ Khí
1. Cán kim loại là gì?
Cán kim loại là quá trình biến dạng dẻo của kim loại bằng cách đưa phôi đi qua hai trục cán quay ngược chiều nhau.
- Giảm chiều dày
- Tăng chiều dài và chiều rộng
- Tạo hình sản phẩm theo khe hở trục cán
👉 Đây là phương pháp sản xuất vật liệu dạng tấm và thanh phổ biến nhất trong công nghiệp.
2. Nguyên lý hoạt động
Quá trình cán dựa trên lực ma sát giữa trục cán và phôi:
- Phôi bị kéo vào khe cán
- Biến dạng dẻo xảy ra
- Hình dạng thay đổi theo khuôn trục
Các thông số quan trọng:
- ∆h = ho - h1 → lượng ép
- ∆l = l1 - lo → giãn dài
- ∆b = b1 - bo → giãn rộng
- ∆h = D(1 - cosα) → quan hệ góc ăn
3. Cấu tạo máy cán
3.1 Giá cán
- Chứa trục cán
- Chịu lực chính
- Điều chỉnh khe hở
3.2 Hệ thống truyền động
- Hộp giảm tốc
- Trục truyền lực
- Khớp nối
3.3 Động cơ
- Cung cấp năng lượng
- Điều khiển tốc độ cán
4. Phân loại máy cán
4.1 Theo công dụng
- Cán thép tấm
- Cán ống
- Cán nhôm
4.2 Theo bố trí
- Giá cán ngang
- Giá cán dọc
- Kết hợp
4.3 Theo số trục
- 2 trục
- 4 trục
- 6 trục
5. Cán nóng và cán nguội
| Tiêu chí | Cán nóng | Cán nguội |
|---|---|---|
| Nhiệt độ | Cao | Thấp |
| Biến dạng | Dễ | Khó |
| Bề mặt | Thấp | Đẹp |
| Độ chính xác | Trung bình | Cao |
6. Ứng dụng thực tế
6.1 Sản xuất thép tấm
6.2 Sản xuất ống thép
6.3 Nhôm tấm và hợp kim
- Nhôm mỏng
- Lá đồng
- Vật liệu điện tử
7. Ưu điểm và hạn chế
- ✔ Năng suất cao
- ✔ Phù hợp sản xuất hàng loạt
- ✔ Cải thiện cơ tính vật liệu
- ✖ Chi phí đầu tư lớn
- ✖ Không phù hợp chi tiết nhỏ
8. So sánh với gia công cắt gọt
👉 Khác với phay CNC:
- Cán → biến dạng
- Phay → cắt bỏ vật liệu
Xem thêm: Phay CNC là gì
9. Kết luận
Cán kim loại là nền tảng của công nghiệp luyện kim và chế tạo.
👉 Hiểu rõ công nghệ này giúp bạn:
- Hiểu nguồn gốc vật liệu
- Chọn vật liệu đúng
- Tối ưu gia công CNC
Học cơ khí cùng YCK2020
- Gia công CNC thực tế
- EDM – Phay – Tiện
- TopSolid – CAM
